Savaş Sonrası Kuzey Irak ve Türkiye
Araştırma ve Etütler Merkezi (AREM)
Musul ve Kerkük
…………………………………………………………..
Irak savaşı sonrası Türkiye ve Kuzey Irak ile ilgili dış basında yapılan haberler ve yorumlar incelendiğinde;
- Kuzey Irak’ın ve özelde Musul ve Kerkük’ün, Türkiye açısından hayati önem taşıdığı,
- Musul ve Kerkük’ün bir kürt şehri olmadığı ve petrol gelirlerinin Irak’ın bütününe ait olduğu,
- Türkiye’nin Iraklı Türkmenlerin durumu konusunda endişe ettiği ve yeni kurulacak Irak yönetiminde Türkmenlere de rol verilmesi gerektiği,
- Türkiye ile ABD arasında savaş öncesi gerilen ilişkilerin azalarak da olsa devam ettiği,
- Bu bağlamda Türkiye’nin yeni stratejiler geliştirmek zorunda kaldığı,
- Ancak, Türkiye’nin halen ABD için değerli bir müttefik durumunda olduğu,
- Savaş sonrası Türkiye’nin Irak’ın yeniden yapılandırılmasında önemli roller üstlenmek istediğini ancak bunun çok kolay olamayacağı,
- Irak’ta konuşlandırılacak olan Barış gücüne komşu ülke Türkiye’nin de katkıda bulunmak istediği gibi hususların ağırlıklı olarak dış basında yer aldığı görülmektedir.
Bu bağlamda Türkiye’nin,
- Irak’lı Kürtlerin Kerkük'ü ele geçirmeleri ihtimalini bir tehdit olarak gördüğü,
- Kerkük’ün petrol yönünden zengin olmasının, ortaya çıkabilecek sözde bağımsız bir Kürdistan'ı ekonomik yönden de güçlendirebileceği,
- VE TÜRKİYE'DEKİ KÜRTLERİN BUNDAN CESARET ALARAK BÖLÜCÜ İSTEKLERLE ORTAYA ÇIKABİLECEKLERİ,
yolunda endişelerinin bulunduğu, aynı zamanda Türkiye ile etnik ve tarihi pek çok ortak bağı bulunan Irak’lı Türkmenlerin durumu konusunda da endişe ettiği yolunda değerlendirmeler yapıldığını biliyor muydunuz?
- Türkiye’ye göre, “stratejik ve petrol” kaynağı olan Kerkük'ün Kürtler tarafından işgal edilmesi, Kuzey Irak'ta bir Kürt hükümetinin kurulmasına ve 13 milyonluk bir Kürt nüfusuna sahip olan Türkiye'nin “ULUSAL GÜVENLİĞİNİN TEHLİKEYE DÜŞMESİNE” yol açacağı,
- Ancak kendilerine verilen sözlerin yerine getirilmeme ihtimalinin de çok yüksek olduğunu unutmamaları gerektiğini,
- Kürtlerin, ABD'nin “Musul ve Kerkük petrollerini kendilerine vermeyeceğinin farkında olduklarını”, bu nedenle ABD’nin kendi çıkarlarını gözeterek “tüm bölgeyi yeniden şekillendirmekte” olduğunu bildikleri yönünde yorumlara yer verilmiştir.
L'ORIENT-LE JOUR Beyrut
Kerkük, Irak'ta gelecekte kurulacak Amerikan askeri yönetimi için problemler doğurma riski olan bir etnik karışım kenti. Bu petrol kentini Kürtler, "başkentleri" yapmak isterken, Irak Kürdistanı'nın Türkçe konuşan azınlığı, aynı zamanda Ankara'nın yakın koruması altındaki Türkmenler de, kentin Kürtlerin eline geçmesinden endişeliler. Onlar da bölgeyi kendi bölgeleri olarak görüyorlar ve bölgedeki her türlü Kürt egemenliğini reddediyorlar. Türkiye, Kürtlerin petrol kuyularını ele geçirerek, politik bağımsızlık imkanlarına kavuşmalarından da endişe ediyor. |
VREMYA NOVOSTEY Rusya
Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Celal Talabani, cumartesi günü Kerkük'te, Kürt, Arap, Türkmen ve Asuri temsilcileriyle yaptığı görüşmede, Irak'ta federal devlet kurma çağrısında bulundu. Talabani, oluşturulacak devlette Kürtlerin tüm Iraklıların dileklerine saygı göstereceğini sözlerine ekledi. Talabani, "Kurtarılmış olan petrol yatakları bütün Irak halkının malıdır" dedi ve Kürt silahlı birliklerinin, geçen hafta sonunda ele geçirdikleri Kerkük'ten daha önce vadettikleri gibi en kısa zamanda çekileceklerini bildirdi. |
ATATÜRK:
Türkiye Cumhuriyeti’nin şefkatini ve Musul’un hükümetimize aidiyeti hasebiyle âti-i karîbden [yakın gelecekten] asla kat’-ı ümid etmeyerek [ümit kesmeyerek] zulümlere karşı yüksek bir cidal ile münevver [aydınlık] bir istikbal te’min olunması, din kardeşlerimizin huzur ve saadeti için kıymettardır. Halas günleri karîbdir. Şems-i istihlasın tuluuna [kurtuluş güneşinin doğmasına] sabûrane müterakkib bulunulmasını [sabırla beklenmesini] hatırlatır, Cenâb-ı Vâcibü’l-Vücud’dan cümleye muvaffakiyetler temenni eylerim.
1 Ağustos 1341 (1925)
GÜNÜMÜZ OLAYLARINA BAKARAK
YORUM SİZİN….
