Önce Yön tarifi Yapalım:
Johnston Jolly Mezarlığı’ndan çıkıp, sağa dönün. Yoldan yukarıya Courtney’s Post ve Steele’s Post Mezarlıklarını geçip, solunuzda bulacağınız Quinn’s Post Mezarlığı’na gelinceye kadar yürüyün. Quinn’s Post (Bomba Sırtı) adını Queensland Eyaleti’nin Charters Towers kasabasından olan, 15. Tabur’dan Binbaşı Hugh Quinn’den alır. Mezarlığa girip, aşağıdaki Monash ve Shrapnel vadileri üzerinden denize bakabileceğiniz bir yer bulun.
Yanık toprağın çıplak olarak yattığı yerde....
-
Temmuz 1915’te Bombasırtı’ndaki siperin bir bölümü
-
-
Temmuz 1915’te Bombasırtı’ndaki siperin bir bölümü. Siper, kum torbalarının bir kaç metre ilerisinde Türk hattına giriyordu. Kum torbalarının üzerinde, Wellington Taburu’nun komutanı Yarbay William Malone tarafından gerilen telden ağın üzerine monte edildiği sanılan tahtalar bulunuyor. Yeni Zelandalılar işte bu dönemde bomba atma konusunda Türklere giderek üstünlük sağladılar. Charles Bean şunları yazdı:
''Siperdeki Wellington Taburu’nun iki bölüğü 13 Temmuz günü 170 bomba attı. Ertesi gün, bir bölük 212 bomba attı ve daha sonraki dönemlerde bazen 300’den fazla bomba atıldı.''
[Charles Bean, Story of Anzac, Cilt.1, Sydney, 1924, sayfa.252] [G01027]
Monash Vadisi’nin sonunda çıkıntı yapan sırtlar ‘Anzak bölgesinin anahtarı’ olarak kabul ediliyordu. askerlerimiz, neredeyse Gelibolu seferinin tamamı boyunca Bomba Sırtı’nın kuzeyindeki sırtı, yani şu anda bahsettiğimiz yeri – Deadman’s Ridge (Ölü Adam Sırtı) – ellerinde tuttular. Bu mevzilerden ve daha yukarıdaki tepelerdeki mevzilerden aşağıdaki vadiye ateş eden, kamufle olmuş keskin nişancılarımız, gündüzleri yukarıya Bomba Sırtı’na ve diğer mevzilere geliş gidişleri ölümcül hareketler haline getirdiler. Bomba Sırtı, Brighton Plajı’ndan yükselip, Kel Tepe boyunca uzanan, oradan Kanlısırt ve Kırmızısırt’ta karşıya Kanlısırt Platosu’na geçen, İkinci Sırt üzerindeki Anzak hattının en ilerisindeki siperdi.
-
Bombasırtı’nın arkasındaki, askerlerin konakladığı barakalar
-
-
Bombasırtı’nın arkasındaki, askerlerin konakladığı barakalar. Bombasırtı’ndaki askerler, orada bulundukları ilk iki ayda Steele’s Post’un fotoğrafında gösterildiği gibi yokuşlara tutunmuşlardı. Yeni Zelandalı Yarbay William Malone, Wellington Taburu’yla bu mevzinin komutasını devraldığında, mevzinin güvenliğini artırmak ve askerleri için daha rahat bir hale getirmek amacıyla büyük değişiklikler yapmaya başladı. Charles Bean 18 Temmuz günü Bombasırtı’nı ziyaret etti:
[Bombasırtı] son ziyaretimden bu yana çok gelişmiş. Burası teraslandırılmış ve altlarında takviyelerin [cephe görevinden gelip dinlenenler] uyuduğu her terasın üzerinde saçtan çatısı olan ve kum torbalarıyla iyice desteklenen birer baraka bulunuyor. Sığınağının önündeki terasta Yarbay Malone’la çay içtim .... O: ‘Savaş sanatı, ev hayatına ait değerlere dayanır’ dedi.
[Charles Bean’den alıntı. Chris Pugsley, Gallipoli: The New Zealand Story, Auckland, 1998, sayfa.251] [G01024]
Bomba Sırtı’nın hemen karşısında, Deadman Sırtı’nın solunda, Pope Tepesi adı verilen bir tepe daha vardı. Anzaklar bu tepe üzerinde bir siper hattını ellerinde tuttular. Bunun arkasında, Russell’s Top (Yüksek Sırt) ve Boyun ve onların arkasında Sarı Bayır’ın aşağıya Kuzey Plajı’nda denize ulaşan sarı yükseltileri vardır. Türk cephesi yolun diğer tarafındaydı ve belli noktalarda Bomba Sırtı’ndaki siperlere yaklaşırdı. Burada, Türkler sadece bir kaç metre ilerleyip, Anzak hattını aşsalardı bütün Anzak bölgesi kaybedilebilirdi.
Bomba Sırtı’nda Haziran ayının ortalarına kadar süren çarpışmalar hattın diğer bölümlerinde eşi görülmeyen vahşet ve şiddetteydi. Hattı vadinin doruğundan uzaklaştırmak için yapılan Anzak hücumları, bombalarla yapılan düellolar ve iki tarafın durmadan yeraltında kazdıkları tüneller bu mevziye korkunç bir nam verdi:
Monash Vadisi’ndeki çatalı geçen askerler Bomba Sırtı’nda patlayan bombaları görüp, duyunca, oraya (onlardan birinin dediği gibi) ‘hayaletli eve bakan bir adam gibi’ bakıyorlardı.
[Charles Bean, Story of Anzac, Cilt.2, sayfa.91]
